Хэзээ бичигдсэн бэ?
Лев Толстой «Анна Каренина»-г 1873 онд бичиж эхэлсэн. Зохиолоо олон удаа засаж, хэсэг хугацаанд хэвлүүлэхээ зогсоох тухай бодож байсан ч ажилдаа эргэн оржээ. Өнөөдөр бэлэн бүтээл мэт харагдах энэ роман зохиолчийн удаан эрэл, эргэлзээ, засварын үр дүн юм.
Лев Толстой, 1877 он.
Зохиол юуг өгүүлдэг вэ?
Роман 1870-аад оны Оросын гэр бүл, нийгмийн амьдралыг өгүүлдэг. Эхэнд нь Анна, Вронский хоёрын өртөөн дэх уулзалт бус, Облонскийн гэр бүлийн хямрал гардаг. Үүний дараа Анна Москва руу ирж, үйл явдал өрнөнө. Анна, Долли, Кити нарын өөр өөр сонголт, Левиний эрэл нь хайр ба үүрэг, хувийн хүсэл ба нийгмийн хүлээлтийн зөрчлийг олон талаас харуулдаг.
Романы үйл явдал, төгсгөлийн тухай мэдээлэл дараах хэсгүүдэд орсон тул анх удаа унших гэж байгаа бол үүнийг анхаараарай.
Хэвлэгдсэн түүх
Роман 1875–1877 онд «Орос товхимол» сэтгүүлд хэсэгчлэн хэвлэгдсэн. Гэвч төгсгөлийн наймдугаар хэсгийг сэтгүүл нийтлээгүй тул тусад нь гаргажээ. 1878 онд роман бүрэн эхээрээ ном болон хэвлэгдсэн. Иймээс сэтгүүлд гарсан түүх ба бүрэн номын хэвлэлийг ялгах хэрэгтэй.
«Анна Каренина»-г хэсэгчлэн нийтэлсэн «Орос товхимол» сэтгүүл.
Уншигчид хэрхэн хүлээж авсан бэ?
Зохиол уншигчдын анхаарлыг ихээр татсан ч шүүмжлэгчид нэг дуугаар магтаагүй. Михаил Салтыков-Щедрин, Пётр Чайковский нар таагүй үнэлсэн бол Николай Некрасов ёжтой дөрвөн мөр бичжээ. Эх нийтлэлд түүнийг магтаал мэт орчуулсан байсныг засав: энэ нь Аннагийн сонголтыг ёжлон шүүмжилсэн эпиграмм юм.
Некрасовын эпиграммын эхийг эндээс уншиж болно.
Зохиолыг хэрхэн үнэлэх нь өөрийн уншлага, хүлээлтээс шалтгаална. «Анна зөв үү?» гэсэн ганц асуултаас гадна дүр бүр ямар нөхцөлд, ямар сонголт хийж байгааг ажиглавал роман илүү олон талтай харагдана.
Хожим роман олон хэлээр орчуулагдаж, үе үеийн уншигчид өөр өөрөөр тайлбарлах бүтээл болсон. Түүний нэр хүндээс гадна өөрийн уншлагаар дүрүүдийн зөрчил, сонголтыг ажиглах нь сонирхолтой.
Аннагийн дүрийн цаана бодит хүн бий юу?
Аннагийн дүрийг нэг бодит хүний шууд хуулбар гэж үзэхэд хангалттай баримт байхгүй. Пушкиний охин Мария Гартунг болон Толстойн эргэн тойрны хүмүүс, үйл явдал дүрийн зарим талд нөлөөлсөн байж болох тухай судлаачид авч үздэг. Гэхдээ зохиолын дүр ба бодит хүний намтрыг адилтгахгүй байх нь чухал.
Галт тэрэгний бэлгэдэл
Галт тэрэг Москва, Санкт-Петербургийг холбохоос гадна романы учрал, аюул, хагацлын давтагдах дүрслэл болдог. Анна, Вронский хоёрын өртөөн дэх анхны уулзалтын үеэр галт тэрэгний харуул осолдож нас барна. Эх нийтлэлд энэ хүнийг эмэгтэй гэж бичсэн байсныг засав. Тэр осол хожмын үйл явдлын түгшүүртэй дохио мэт уншигддаг.
«Анна Каренина» романы зураглал, 1975 он.
Аннагийн түүхийн дараа роман яагаад үргэлжилдэг вэ?
Аннагийн түүх төгсөхөд роман дуусдаггүй. Левиний амьдралын утга учир, итгэл, гэр бүлийн тухай эрэл үргэлжилнэ. Зохиолын анхаарал аажмаар түүн рүү шилжих нь Аннагийн замтай зэрэгцсэн өөр нэг асуулт байсныг харуулдаг. Энэ төгсгөлөөр Толстой хувь хүний амьдралыг илүү өргөн утга, ёс суртахууны эрэлтэй холбодог гэж тайлбарлаж болно.
«Анна Каренина» ба «Бовари хатагтай»
Гюстав Флоберын «Бовари хатагтай» болон Толстойн роман хоёул хайр, гэр бүлийн гадуурх харилцаа, хүсэл ба бодит амьдралын зөрчлийг хөнддөг. Гэхдээ ижил сэдэвтэй байх нь нэг бүтээлийг нөгөөгийн давталт болгохгүй. Дүрийн дотоод ертөнц, өгүүлэмжийн хэмнэл, нийгмийн орчин нь өөр. Хоёрыг харьцуулж уншихдаа зөвхөн үйл явдлын төстэй талыг бус, зохиолч дүрээ хэрхэн ойлгуулж байгааг ажиглаарай.
Романы бүрэн эхийг Project Gutenberg-ийн англи орчуулгаас уншиж болно.